Nasıl verimli ders çalışılır?

VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLERİ

" Bir zamanlar hayvanlarin bir okulu vardi. Okulun egitim programinda kosma, tirmanma, uçma, yüzme dersleri yer almisti. Hayvanlarin hepsi, bütün bu dersleri almak zorundaydi.
Ördek, yüzmede hocasindan daha iyiydi; uçmada ancak geçer not aliyor, kosma dersinden ise hemen hemen hiç basarili olamiyordu. Bu dersten geri oldugu için dersler bittikten sonra okulda kaliyor ya da yüzme derslerini birakarak kosma talimleri yapiyordu. Böylece yüzmeyi ihmal ettigi için notu ortaya düstü. Orta, geçer bir nottu; bu yüzden bu düsüse ördekten baska kimse üzülmedi.
Kartal, problemli bir ögrenciydi ve sert bir sekilde disiplin altina alinmasi gerekiyordu. Tirmanma derslerinde diger hayvanlari geride birakarak kendine göre bir yol takip ediyor ve agcin tepesine çikiyordu.
Tavsan, kosmada sinif birincisiydi fakat yüzme derslerini bir türlü basaramadigindan sinir krizleri geçirdi ve okulu birakmaya mecbur oldu.
Sincap, tirmanma derslerinde sinifin en basarili ögrencisiydi. Uçma hocasi onun agaçtan asagi dogru degil fakat yerden agacin tepesine uçmasini istedigi için sincap havalanma çabalari yüzünden hastalandi, ve tirmanmada orta, kosmada zayif almaya basladi.
Köstebek, programa topragi kazma derslerinin ilave edilmesi reddedilince yavrularini Porsuk’a teslim etti.
Yıl sonunda, iyi yüzen, koşan, tırmanan ve birazda acayip uçan bir yaratık sınıf birincisi ilan edildi."

• Dersler:Tekrar Yapın.
• Sosyal yasam:Dengeleyin.
• Spor:Olmalı
• Telefon: Gerektiginde.
• Kütüphane:Yararlanın.
• Televizyon: Seçici olun.
• Ödev:Yapın.
• Engeller:Aşın
• Bilmedikleriniz:Araştırın.
• Fırsatlar:Değerlendirin.
• Kitap:Okuyun.
• Beslenme:Önemli.
• Stres:Kontrol edin.
• Mazeret:Uydurmayın.
• Matematik:Olmazsa olmaz.
• Basari İnanın.

ÖNCELIKLER
• Amaçlarinizi net olarak belirleyin,önem sırasına koyun.
• Gücünüzü,sizin için en önemli olan amacınıza harcayin.
• Amaçlarınız gerçekçi olsun.
• Su andan itibaren siz de yasam hedeflerinizi düsünün.
• Öncelikli hedeflerinizi ön plana alin.

ETKIN DINLEME
• Gözlerinizi dinlediginiz kisiden ayirmayin.
• Konu ile ilgili çok soru sorun .
• Derse ön hazirlik yaparak gelin.
• Agizdan çikan her seyi yazmaya çalismayin ve ana fikri not edin.
• Kisa,açik,net ve okunakli not alin.
• Ögretmenin birkaç kez vurguladigi yerlere dikkat edin.
• Konuyu dinlemis olsaniz bile ilk kez dinliyormus gibi davranin.

BUNLARI YAPMAYIN
• Anlatilan konuya ilgisiz kalmayin.
• Ögretmene karsi olumsuz tutum gelistirmeyin.
• Dinliyormus gibi yapmayin.
• Baskalarin tuttugu nottan yararlanmayin.

LÜTFEN BUNLARI OKUYUP GEÇMEYIN  DIKKATE ALIN !
 

VERIMLI ÇALISMAYI ENGELLEYEN TUZAKLAR
(Lütfen Azaltın)
* Gözlerinizi yapamadiklariniza çevirmek,
* Müzik esliginde çalismak,
* Zorlanilan derslerin dislanmasi,
* Aşırı kaygı (güvensizlik),
* Yatarak (uzanarak ) çalısmak ,
* Çalisma aninda hayallere dalmak ,
* Uzayip giden telefon konusmalari yapmak ,
* Motivasyon eksikligi, isteksizlik ,
* Günlük ayrintilara boğulmak ,
* Çalismayi tamamlamadan bırakmak ,
* Amaçların ve önceliklerin belirlenmemesi ,
* Arkadaslara "hayır!" diyememek ,
* Televizyona ( İnternete) takılıp kalmak ,
* Dersler ve konular hakkında yetersiz bilgi sahibi olmak ,
* Düzenli tekrarlar yapmamak ,
* Programsız , plansız çalışmak ,
* Kendinizi başkalarıyla kıyaslamak ,
* Zamanı denetleyememek ,
* Çevrenizin sizden beklentilerinin yüksek olması,
* Sinav bilgi ve tekniklerini yeterince bilmemek ,
* Çalışma anında uygun dinlenme aralıkları vermemek ,
* Yanlışlardan ders almamak , eksikleri gidermemek ,

• Bu kadar çalışma yeter.
• Yeterli zamanım yok
• Ben yapamam ki
• Benim çalışmaya ihtiyacım yok.
• Simdi çok yorgunum.
• Çok sıkıcı.
• Bu konu çok zor.
• Yarin çalışırım.
• Bu konular hayatta lazım olmaz.
• Bu dersten ağzımla kus tutsam geçemem.
• Çalışırsam “inek” derler.
• Sınıfta herkes zayıf alıyor.

BASARININ ÖZETI

" Ordu Yok " dediler ; " Kurulur " dedi.

" Para Yok " dediler ; " Bulunur " dedi.

"Düsman Çok " dediler ; " Yenilir " dedi.

M. Kemal ATATÜRK

Ve bütün dedikleri oldu.

Einstein basariyi söyle formüle ediyor:

Basari
=
Çalisma
+
Dinlenme ve eglenme
+
Yerinde ve zamaninda davranma

ÖGRENMEYİ YA DA ÖGRENMEMEYİ BELİRLEYEN ÜÇ ÖNEMLİ ETKEN
1-Çalışmak + Tekrar
2-Sınamak
3-Dinlemektir.
Insan karsisinda konusanı, 30 saniye kadar bilinçli olarak dinler sonra 1 veya 2 saniyelik kopukluk, dikkat dagilmasi olur.
Hiç ara vermeden çalismaya kalkarsaniz, "algilama gücü" bir süre sonra düsmeye baslar. Çok ara vererek çalismayi devam ettirmeye kalkarsaniz, bu kez de "hatirlama egrisi" hizla düsmeye baslar.
Oysa, çalismayi kisa süreli dinlenme aralariyla sürdürmek, hem ögrenilenlerin sindirilmesi hem de zihnin kendini toparlamasi açisindan son derece yararlidir.

YÜKSEK SESLE OKUYUN !
Içinden veya hafif sesle okunun ya da çalisilan seyler, bütünüyle zihinsel bir izlenim olarak kalir. Kelimeler ve cümleler varliklarini ve biçimlerini sadece kagit üzerinde gösterirler. Anlamlari gözümüz için de, beynimiz için de aynidir.
Yüksek sesle okuyan veya düsünen kisi, okudugu seyden bütünüyle yeni bir izlenim kazanir. Bu görüntüler canlanir. Kelimeler hayal gücü yardimiyla vücut kazanirlar. Cümleler göz, kulak ve beyin için esit anlamda varliklar olurlar. Bu yolla görsel nitelik, isitsel niteliklerle pekistirilmis olur. Ögrenmekte çok zorluk çektiginiz parçalari anlamanizi saglar, kalici bir bellek izlenimi yaratir.

*Yüksek sesle okuyun !
*Okudugunuzu belleginizde yüksek sesle tekrarlayin !
*Okudugunuzu yazin, özet çikarin !
*Çevrenizdeki kosullar yüksek sesle okumaniza olanak vermiyorsa, bu durumda elinize bir kalem ve kagit alarak, okudugunuzu yazin veya özet çikarin !

ZIHNIMIZI ÖGRENMEYE YOGUNLASTIRMAK IÇIN NE YAPMALIYIZ ?

* Dinlerken not tutmaliyiz. Ögretmenin anlattiklarinin arkasindaki anlamlari kavramaya çalisarak ön tahminlerde bulunmaliyiz.

* Bilgilerin anlami ne kadar açiksa , zihinde kalma ve hatirlama olasiligi da o kadar yüksektir.

* Özellikle ilgi duyulan seyler daha çok hatirlanir. Bellegimizin bilinçli bir zorlama olmadan , neyi alip saklayacagini bizim özel ilgimiz belirliyor. Birbirine bagli, çagrisim yaptiran ve istisna olan seyleri daha iyi hatirliyoruz.

* O halde, bir seyi yeniden hatirlamak istiyorsak,her seyden önce onu dogru biçimde yerine yerlestirmeye ögrenmeliyiz.

* Ögrenme sürecinin basinda ve sonunda daha çok sey hatirlariz. Fakat, ögrenme sürecinin ortasinda, hatirlama konusunda bir düsme, her zaman söz konusudur.

* Dinleme arasi verilmediginde bu düsüs daha da fazla olmaktadir.

* Bir seyin bellekte kalmasi, anlamiyla dogru orantilidir. Zihnimizde tutmak istedigimiz bir sey (ne olursa olsun) eger anlamliysa daha kolay ve daha çabuk kavranacaktir. Zihninizde tutmak zorunda oldugunuz ne varsa, bunlarin hepsine bir anlam kazandirabilirsiniz. Bu anlam verme olayi kisiden kisiye farklilik gösterebilir.

* Daha yüksek bir verim için ulasmak istediginiz hedefin çekim gücünü kullanin.

* Iyi bir ögrenmenin olabilmesi, mutlak amacin belirlenmesiyle mümkündür.Bu amaç, sizin itici gücünüz olacaktir.

* Amaciniza yaklastikça çalisma isteginiz daha da artacaktir.Onun için, bir hedef belirleyin ve hedefinize ulasmak için çaba gösterin. Ara hedefler tayin edin ve hedef uyarisindan yararlanin.

* Hatirlama gücü ödüllendirme ile artar! Her basari zaten bir ödül olmakla beraber, basarinizi arttirmak için, kendinize bir ödüllendirme sistemi kurun.

* Çalisma aninda zaman zaman çalismaya ara verip, telefon konusmasi yapmak, televizyon açmak, dikkati dagitici etki yapar. En verimli çalismanin yolu, bu "molalari" uygun zaman araliklarinda gerçeklestirmektir. Bu gibi etkinlikleri, çalisma bitiminde yaparak, kendinizi bir tür ödüllendirebilirsiniz.

BASARININ PROGRAMI

"Insan hangi limana gidecegini bilmezse, hiç bir rüzgar onun için yararli olmaz."

Esen rüzgara kendini birakarak, istedigi limana ulasmak isteyenleri bekleyen son, tam bir hayal kirikligidir.
Planli çalisma, nereye ve nasil gideceginizi mantikli bir biçimde, önceden kararlastirmaktir.Ögrencinin geçerli ve verimli bir program hazirlayabilmesi için öncelikle, günlük yasantisinda yer alan olaylari ve zaman kaybina yol açan nedenleri belirlemesi zorunludur.
 

ÇALISMANIN VE BASARININ EN BÜYÜK DÜSMANLARI

Ögrencilere yapilan bir ankette,zaman kaybina neden olan unsurlar arasinda daha çok telefon, televizyon, arkadaslar, erteleme vb. dis kaynaklar belirtilmektedir.
Bunlar elbette dogru ama, bir noktayi eksik birakiyor. Söyle düsünelim: siz izin vermezseniz, "zaman hirsizlari" zamaninizi çalabilirler mi?

DERS NASIL ÇALISILMAZ?

* Beden gevsek, uyuşuk ve kaykılmış. Sadece, seçtiğiniz, size ilginç gelen konular üzerinde durursunuz.

* Eğlence arar bir havanız vardır.

* Dersten derse, konudan konuya atlarsınız.

* Zaman zaman hayale dalarsınız ve çalışmanız bölünür.

* Düşünce kontrolünüz yoktur.

* Vakit geçirmek için resimlere(şekillere)anlamsızca bakarsınız.

* Önemli kavramları atlar, öğrenme olayını hep sonraya ertelersiniz.

* Gözünüz, ayni cümleye dakikalarca takılı kalır.Bazen sabırsızlıkla, bazen de sıkılma nedeniyle acele ve atlayarak okursunuz.

* Gelişi güzel, karalama yapar gibi not tutarsınız.

* Hatırlamayı rastlantılara bırakırsınız.

* Ders çalışma zorlaştığında veya sıkıcı olmaya basladiginda, çalısmayı tamamen bırakırsınız.Yani aslında ders çalışmamak için bahaneler icat edersiniz.

DERS NASIL ÇALIŞILIR?

*Beden dimdik, tetikte ve aktif. Saçma ve önemsiz şeyleri bir kenara bırakarak, düşüncenizi önemli konular üzerinde yoğunlaştırırsınız.

*Ögrenmek ve kavramak isteyen bir tutum içindesinizdir.

*Ders ayrımı yapmaz; "ayrımları" anlamaya çalışırsınız.

*Çalismanizi, ögrendiklerinizi sindirmek için aralikli olarak sürdürürsünüz.

*Düsüncenizi, sadece çalistiginiz ders ve konu üzerinde yogunlastirmaya gayret edersiniz.

*Konuyu daha iyi kavramak amaciyla yardimci unsurlardan(çizimler, sekiller) yararlanirsiniz.

*Konuyu bir bütünlük içinde kavramaya çalisirsiniz.

*Anlamlari belirlemek için zaman zaman, çalisilmis konulara dönüp bakarak pekistirme yaparsiniz.
Unutma!
*Çalisma, sonuna kadar götürülerek tamamlanan bir süreçtir. Tekrarlar yapilarak bilgi"hafizaya uzun süreli olarak " depolanir.Not tutarak, kelimelerin altini çizerek (belki iki kere çizerek), insani düsünmeye zorlayan sorular sorarak, çalismanin verimliligi arttirilir.

ÇALISMA PROGRAMI HAZIRLAYIN!

*Haftalik ders çalisma programi hazirlarken, günlük faaliyetlerinizi, haftanin her günü için gözden geçirmelisiniz.
+Okula gidis-dönüs saatleri,
+Çalisma için ayrilacak süre,
+Yemek arasi,
+Dinlenme,
+Gezme,
+TV ve diger isler için ayrilacak zamani önceden belirlemelisiniz.
Uygulanabilir bir programin hazirlanabilmesi için tüm bu etkinlikleri, gerçekçi bir biçimde planlamaniz gerekir.
 

DERS PROGRAMI NASIL YAPILIR
Ders programinizi üç asamada hazirlayabilirsiniz.
1.Asama: Her dersten çalismaniz gereken konulari saptayiniz.
2.Asama:Çalismaniz gereken dersleri ve konulari, haftanin günlerine bölerek yerlestiriniz.
3.Asama:Okuldan gelis zamani ile uykuya yatis saati arasinda kalan çalisma sürenizi hesaplayiniz.
Örnegin:17:30-----23:00 vb.
*Bir gün boyunca yemek, dinlenme, okul isleri, varsa hobileriniz ve spor, müzik vb. günlük aktivitelerden arta kalan sürede, yaklasik 45 dk. ara ile belirlediginiz konular bitinceye kadar çalisabilirsiniz.
*Matematik ve fen bilimleri daha farkli bir "dinlenme"tarzini gerektirir.
+Bu dersleri çalisirken problemin sonucuna ulasincaya kadar, çalismaya kesinlikle ara verilmemelidir.

Ders çalismada en yüksek verimi elde etmek için,ögrenme seanslarinin 45 dakikalik bölümlere ayrilmasi gerekir. 45 dakika ders çalistiktan sonra mutlaka, 5 dakika çalistiginiz konulari gözden geçirmelisiniz . Her çalisma seansindan sonra da 10 dakikalik bir dinlenme arasi vermek dogru olur; 10 dakikalik dinlenme araliginda beden gevser, zihin ögrendiklerini saglamlastirir.
*Gece 2'ye kadar ders çalistim, sabah da saat 5'te kalktım! sınavım yine de istedigim gibi gitmedi?!
+Bu yakinmayi hep duyariz. Oysa hepimizin bildigi gibi, önemli olan, dersin basinda kaç saat geçirdigimiz degil, zamani nasil geçirdigimizdir! Son geceye sıkıştırılmıs bir sinav çalismasi için geç vakitlere kadar uykusuz kalmak, sinava hazirlanmak için pek güvenilir bir yol olmasa gerek!
*Uyku saatinde iyi uyu, ders saatinde uyuma!
*Ögrendiklerinin kalici olabilmesi için iyi not tutmalisin!
Not tutma, ögrenmenin en büyük düsmani olan unutmayi önlemektedir. Ögrendiklerimizi, uykuda daha yavas; uyanikken daha hizli unuturuz. Ögrenme üzerinde en az bozucu etkiyi yapan etkinlik "uyku"dur. Eger bir seyi kalici olarak ögrenmek istiyorsaniz, uyumaya gitmeden önce küçük bir tekrar yapmanizda büyük fayda vardir.
*Bir gün çalismamakla bir sey olmaz!
diyerek kendince geçerli mazeret oluşturan bir ögrencinin bu egilimi, bir sonraki ders çalisma sırasinda, ona karsi, olumsuz kullanilmak üzere depo edilir. Hayatinizin denetimi kendi elinizde olmali! Erteleme; ertelemeyi dogurur. Her gün amaciniz dogrultusunda atacaginiz küçük bir adim yil sonunda size istediginiz basariyi kazandiracaktir.

YARIN ÇALISIRIM

* "Ertelemek" hangi sebepten olursa olsun kötü bir çözüm yoludur..

* Bir seyi yapmak için, en iyi ve elverisli zaman "bugün"dür.

* Ders çalismanin, insanin keyfinin yerinde olmasi veya olmamasiyla bir ilgisi elbette vardir,ama;bu ilgi en aza indirgenmek zorundadir.

* Bu keyfiyetten kurtulmak ve zamani dogru kullanmak, veriminizi arttirmak için program yapmalisiniz ve bu programi yazili bir hale getirmelisiniz.

* Çalisma programi hazirlandiktan sonra, çalisma odanizin görülebilecek bir yerine koyarak günlük çalismalarinizi düzenli olarak kontrol etmelisiniz!

* Insan hazirliksiz oldugu durumlarda korkar!
* Hazirlanilmasi gereken derslerin birikip agirlasmasi, zamanin daralmasi, sizden beklentilerin artmasi ve bütün bunlarin altindan nasil kalkacaginizi bilmemeniz, üzerinizde bir yük olusturarak sizi bıkkınlık ve karamsarlık noktasina getirebilir.
* " Bugün çalisin ! "

DIKKAT !
INSAN ÖGRENDIKLERINI ÇABUK UNUTUR.
% 100 ögrendigimiz bir seyin (ki bu mümkün degil , tam ögrenme yaklasik % 70 'dir) 20 dakika içerisinde yarisini, 60 dakika içerisinde % 70 'ni, gün sonunda da %80'ni unuturuz.Ama bu unutma hiç bir zaman sifir düzeyine kadar inmez.
*45 dakikalik çalisma sonunda 5 dakikalik bir tekrar bu bilginin bir gün saklanmasini saglar.
*Bir gün sonunda yapilan 10 dakikalik tekrar bu bilginin bir hafta saklanmasini saglar.
*Bir hafta sonunda yapilan 20 dakikalik tekrar da bu bilginin bir ay saklanmasini saglar.
*Bir ay sonunda yapilan 30 dakikalik tekrar bu bilginin uzun süreli olarak bellekte kalmasini saglar.
*Tekrarlar, notlarin gözden geçirilmesi yoluyla gerçeklesebilecegi gibi, o konuyla ilgili testlerin çözülmesiyle de yapilabilir.

EN ÇOK NELERI UNUTURUZ?
*Adlar,
*Rakamlar ve tarihler,
*Istenmeyen seyler,
*Zor ögrenilmis, tam olarak kavranmamis konular,
*Inançlarimiza ve ön yargilarimiza ters düsen (garip) gerçekler,
*Kisa sürede ve zorla ögrenmek zorunda kaldiklarimiz,
*Basarisizliklarimiz,
*Ögrenmeye çalismadan rastgele edindigimiz bilgiler,
*Ögrendikten sonra üzerinde yeterince düsünmedigimiz konular,
*Yorgun, hasta, isteksiz ve sikintili anlarimizda ögrenmeye çalistigimiz bilgiler,
*Uzunca bir sürede çalisarak, ara vermeden ögrenilenler,
*Anlayamadigimiz, bize "anlamsiz" gelen seyler.
 

EN AZ UNUTTUKLARIMIZ?
*Güzel olaylar, anilar,
*Yatmadan önce gözden geçirilenler,
*Hatirlanmasi gerektigine karar verilen seyler,
*Üzerinde sık konusulan, tekrar edilen seyler,
*Kazanilan basarilar,
*Kisiye anlamli gelen konular,
*Sık sık kullanilan, zaman zaman gözden geçirilen veya düsünülen konular,
*Üzerinden iki hafta geçmeden yinelenenler,
*Her zaman yüksek sesle düsünülenler ve konusulanlar,
*Çocukluk döneminde kazanilan ve bellekte kalici izler bırakan anılar, anlar,
*Fiziksel becerilere sıkı sıkıya baglı olanlar,
*Kişiyi dogrudan ilgilendiren konular ve olaylar.
*HASTALIK, birçok tepki düzeyini azalttigi gibi, her türlü ögrenme ve hatirlamayi da olumsuz yönde etkiler.
*YORGUNLUK, ögrenme düzeyini düsürür. Ögrencinin sabah saat 10'da henüz yorgun olmadıgı anda herhangi bir seyi ögrenme süresi, aksam 19'a oranla %13 daha fazladir.

ZAMANA DOYMAYAN CANAVAR !

Televizyondan uzak durun.Çünkü televizyon, zaman yiyen en büyük canavardır.
* Sizi pasifize eder,
* Düsüncelerinizi köreltir.

Evet, televizyon çagdas bir iletisim araci.Tümüyle uzak kalmaniz, elbette mümkün degil ama, en azindan programlarını günlük olarak gözden geçirin, seçici olun.
* Televizyon sizi degil, siz televizyonu seçin.
* Kendinize sunu sorun" Benim için hayatta basarili olmak mi, yoksa televizyondaki program mi önemli? "
Eger televizyonu çok izliyorsanız...
Anadolu Üniversitesi
Açik ögretim Fakültesi'ni kazanıp
televizyon seyretmeye devam edersiniz !
UYKUNUN ÖGRENME ÜZERINDEKI ETKISI
Ögrenme üzerinde en az bozucu etki yapan etkinlik uykudur.
Bu nedenle :
*Bir ögrenci yatamadan önce 10 dakika süreyle o gün çalistigi derleri tekrarlayarak uykuya geçer ve sabahleyin de güne bir gece önce yapmis oldugu 10 dakikalık tekrarı yaparak baslarsa, çalıstıklarını " korumak " açısından çok önemli bir avantaj saglamıs olur.
*Böyle bir uygulama özellikle sınavlara hazırlık açisindan büyük önem tasımaktadir.
Hatirlama konusunda üç altin kural vardir:
*Birincisi: Çalisma seansinin süresi 20 - 40 dakikadir ve bu sürenin sonunda ne kadar hatirlandiginin sinanmasi gerekir.
*Ikincisi : 20 - 40 dakikalik çalisma ve 10 dakikalik tekrar dönemini mutlaka 10 dakikalik bir dinlenme izlemelidir.
*Üçüncüsü: Dinlenme sırasında kendinize bir ödül verin. Çünkü bunu hakettiniz.

Ögrenmek için en iyi yöntem çalışmak, sınamak ve dinlenmektir.

DINLEMEK VE NOT TUTMANIN ÖNEMI

* Insan sinir sisteminin özelligi geregi, dinlediginden çok daha hızlı düsünür ve bu sebeple de dinlerken dikkati çok kolay dagılır.
* Not tutmak aktif katılımı saglayarak dikkati sürdürmeyi saglar ve unutmayı önler.
* Iyi bir dinleyici olmak için ön sartlar, ön sıralara oturmak, bir önceki dersin notlarını gözden geçirmek ve derslere düzenli olarak devam etmektir.
* Dersi derste ögrenmek, bos zaman etkinliklerine zaman ve imkan saglar.
* Iyi not tutmanın ön sartları, iyi not almaya uygun malzeme ile sınıfa gelmek ve kısaltmalar kullanmaktir.
* Iyi not tutan ögrenci, sınavlarda çıkacak soruların neler olacagını önceden bilir.
* Notlarin yeniden yazilmasi zaman kaybi degildir.Bu islem bilginin bellekte pekismesi açısından yararlidir ve unutmayı engeller.
* Okunanin %20'si, okunup sonra dinlenenin %40'i; okunup, dinlendikten sonra yazılanın %60'i hatırda kalir.

AMAÇLARIN VE ÖNCELIKLERIN BELIRLENMESI

* Zamani kontrol etmek, hayati kontrol etmektir.
* Basarili olabilmek için enerjinizi günlük olaylarin getirdiklerinin pesinde harcayarak geçirmek degil, amaçlarimiz dogrultusunda kullanmak önem tasir.
* Zamani öncelikler dogrultusunda kullanabilmek için uzun, orta ve kisa dönemli amaçlarin belirlenmesi gerekir.
* Amaçlarimizi belirledikten sonra, her listede en büyük önem derecesine sahip ikiser amacinizi yeni bir listede toplayarak, " amaç plan cetvelinizi " olusturun.
* Listenin en üstünde yer alan yasam amacinizi büyük harflerle bir kartona yazip, çalisma masanizin karsisina asin.
Böylece dersten her basinizi kaldirdiginizda, amacinizla karsilasip, tekrar derse dönmeniz mümkün olur.
* Amaçlar motivasyon için temel olusturur, davranisi yönlendirir.
* Birinci derecede önemli birden çok amaci bir arada gerçeklestirmek mümkün degildir. Bu sebeple seçim yapip gücünüzü sizin için en önemli olan ve kendinizi en güçlü hissettiginiz amaca yönlendirin.
* En önemli grupta yer alan amaçlarinizi gerçeklestirmek için her gün belirli bir süre ayirin. Harcadiginiz gayretin degil, elde ettiginiz sonuçlarin üzerinde durun.
* Ögrencinin kendisine ait bir sebebi yoksa, yeterince verimli çalismaz.
* Çalismaya baslamak veya sürdürmekte güçlük çekenler bir arkadas grubuyla yapacaklari programi uygulayabilirlerse verimleri artar.

ETKIN DINLEME
Size anlatilanlari duymanizin, onlari dinlemis oldugunuz anlamina geldigini bilirsiniz. Asagida etkin bir dinleyici olmanizi saglayacak altı basamak özetlenmistir.

A- " ILERIYE BAK " Dersi dinlerken ögretmenin anlatmakta oldugundan yola çıkarak daha sonra söyleyecegini önceden tahmin etmeye çalismaktir.
Bunun dört yarari vardir:
* Uyanık kalirsiniz.
* Dikkat kopmalarini önler, dikkatinizi sürdürürsünüz.
* Aktif katilimda bulunursunuz.
* Motivasyonunuz artar.

Üç asamada ileri bakmak mümkündür:
1- O gün derste ögreneceginiz konulari önceden okuyun. Bu, dersi dersten önce çalismak anlamina gelmez. Yapilacak ön okumanin amaci o konuyla ilgili temel kavramlari tanimaktir. Böylece fikirler, isimler, yerler, ilkeler veya formüller derste karsiniza çıkınca onlari daha kolay anlarsiniz. Bu da dersi dersten sonra daha iyi hatirlamaniza imkan verir.
* 1988 yilinda yapilan bir büyük arastirma dersle ilgili temel kavramlarla dersten önce tanismayi saglayan yaklasimi uygulayan ögrencilerin dersten sonra daha çok bilgiyi hatirladiklarini ve sinavda daha basarili olduklarini ortaya koymustur.

2- Dersten önce konulari okurken cevaplandirilmasini isteyeceginiz sorularin neler olabilecegini düsünün.
* Yapilan arastirmalar sorulara cevap olacak sekilde dinlemenin ve okumanin, daha iyi ögrenmeyi sagladigini ortaya koymustur.

3- Eger yukarida anlatildigi gibi bir ön hazirlik yapmis olmasaniz bile, dersi dinlerken, ögretmenin daha sonra ne söyleyecegini düsünün. Ögretmenin anlattiklarini göz önüne alarak, bir sonraki asamada neyin gelebilecegi konusunda fikir yürütün. Eger ögretmen sizin düsündügünüzü söylememis bile olsa, zihninizi konu etrafinda yogunlastirdiginiz için dersi daha iyi anlar, sonra daha çok sey hatirlarsiniz.

B - " FIKIRLER " Ders konusu, bir konunun temelini olusturan belirli fikirleri içerir. Bu fikirlerin neler olduguna dikkat ederseniz genellikle anahtar fikirlerin örneklerle, açiklamalarla, kanitlarla desteklendigini ve siksik tekrarlandigni görürsünüz.


C- " ISARETLER " Okul bir oyundur. Bu oyunun kurallarini bilerek ve buna uyarak oynarsaniz hem basarili olur, hem de bu oyundan zevk alirsiniz; iste ögretmenlerin isaretlerine karsi dikkatli ve uyanik olursaniz okul oyunundan zevk alirsiniz. Bir ögretmen hiç bir zaman açık açık "bu sinav sorusudur" demez. Ancak bir konunun önemli bir noktasini anlatirken belirli kelimeler kullanarak ve ses tonunda farkliliklar yaratarak size ipucu anlamina gelebilecek isaretler verir.

D- " KATIL " Aktif bir dinleyici olabilmek ayni zamanda eldeki imkanlardan en iyi biçimde yararlanmayi gerektirir. Bunun için yapmaniz gerekenler söyle siralanabilir:
* Derse zamaninda gelin.
* Görebileceginiz, duyabileceginiz, görülebileceginiz ve duyulabileceginiz bir yerde oturun.
* Ögretmenin söylediklerini yalniz içinizden tekrar ederek veya söylediklerini yazarak degil, ayni zamanda basinizi sallayarak, gülümseyerek, anlamadiginiz zaman kasinizi çatarak, sakalarina gülerek tepki gösterin.
Anlattigi konuyla ilgilenildigni görmek ögretmeni memnun eder. Böyle bir yolla katilimda bulunmaniz ayni zamanda ögretmeninizi de cesaretlendirir. Tepkisiz yüzlerden olusan, donuk gözlerle omzunun üzerinden duvara bakan bir sinifa ders vermekten hiç kimse hoslanmaz. Ögretmene tepkide bulunarak ve onu cesaretlendirerek, dinleyeceginiz dersin kalitesini yükseltmek önemli ölçüde sizin elinizdedir.

E- " ARASTIR " Bunun için:
* Ögretmene konu ile ilgili sorular sorun.
* Konuyla ilgili kendi fikirlerinizi ögretmeninizle veya dersten sonra bir arkadasinizla paylasin.
* Sorulariniza verilen cevabi anlamadiysaniz veya anlatilanlardan tatmin olmadiysaniz, yeni sorular sorun veya ek açiklama isteyin.
* Hiç süphesiz bir siniftaki bütün ögrencilerin hepsinin yukarida sayilanlari bir derste yapmalari mümkün degildir. Bunlari derste ögretmene soramadiginiz takdirde, dersten sonra sormaya, olmazsa bir arkadasinizla bu konulari konusmaya gayret edin.
* Akliniza gelen sorulari ve konuyla ilgili yorumlarinizi unutmamak için defterinize not edin!

F- " NOT TUT " Not tutmak, duyduklariniza mantikli bir çerçeve saglayarak dersi etkin bir sekilde dinlemenize yardimci olur. Not tutarak ögrenme olayinin ön kosullarini yerine getirmis olursunuz.

Ders dinlerken tutugunuz notlarin kolay okunabilen, kisa, açik, kolay anlasilabilen notlar olabilmesi için su önerilere özel önem verin ve uygulayin!

* Not tuttugunuz kagit konusunda cömert olun. Hiçbir zaman küçük bir kagida veya küçük küçük yazarak sikistirmaya çalisarak not tutmayin.

* Not tuttugunuz bir defteriniz olsun. Sayfanin altinda, üstünde ve sol tarafinda bosluk birakarak not alin.

* Böylece bu bosluklara daha sonra gelen bilgilere veya kendi düsüncelerinizi eklemeniz mümkün olur.

* Her yeni fikri, yeni bir satira yazin.

* Kendiniz için bir kisaltma dili belirleyin ve not tutarken bunu kullanin.

* Konusmanin hizli aktigi yerde bir çizgi _____ koyun. Bu kaçirdiginiz kelimelerin yaklasik miktarini belirler ve bunu tamamlamaniz gerektigini size hatirlatir.

* Kagidiniza geçireceginiz sema, sekil, tablolar varsa bunlara uygun bos yer birakin.

* Notlarinizi temize çekin. Bu islemi mümkünse notlari tutugunuz günün aksami, degilse en geç bir sonraki dersten önce yapin.

* Notlari temize çekerken, bosluklari dolduracak, konu üzerinde düsünecek ve mükemmel bir tekrar yapacaksiniz. Böylece sinava hazirlanmaniz son derece kolaylasmis olacaktir.

* Önemli kelimelere dikkat çekmek için kendi belirlediginiz sembolleri kullanin, altini çizin, BÜYÜK HARFLER ILE YAZIN, daire veya kare içine alin, * yildizlayin, renkli kalem kullanin.

* Ögretmenin " bu önemlidir " dedigini yazin ve onun altini çizin. Eger uygunsa, kitaba veya baska bir kaynaga gönderme yapin.

* Yanlisliklari silmeyin veya karalamayin, üzerine bir çizgi çekin, bu size zamandan kazandirir.

* Cümleler arasinda bosluklar birakin, konuyu çalisirken bu satirlara eklemek istediginiz notlari alabilirsiniz.

* Ana basliklar, alt basliklar kullanin. Ana basliklari kenar çizgisine koyun, alt basliklari daha içerden yazin.

* Veya ana basligi sayfanin ortasina yazin ve ilgili fikirleri, ilkeleri basligin çevresinde not alin. Bütün bunlarin birbirleri ile olan iliskilerini oklarla gösterin.

* Bu yöntem ile not alirken fikirler arasi baglantilari kurmus olmaniz, onlari daha kolay hatirlamaniza yardimci olacaktir.

• Bir numaralama ve harfleme sistemi gelistirin.

ZAMAN TASARRUFU IÇIN ÖNERILER

Televizyon :

* Günlük televizyon programini okuyun ve hangi programlarin izlenmeye deger olduguna karar verin.

* Sunu öncelikle ve bir ilke olarak kabul edin : Televizyonu açmak için çok küçük bir enerji yeterlidir ancak kapatmak gerçek bir mücadeleyi gerektirir.

* Çalar saatiniz varsa izlemeyi düsündügünüz programdan sonra çalmasi için kurun.

* Sadece haberleri seyredecekseniz, bunu oturmadan ayakta durarak seyredin. Ilginizi çeken bölüm bittikten sonra televizyondan uzaklasin.

Bekleme Süreleri :

* Sürekli olarak elinizde tekrarlamanizda yarar olan ders notlarinizi veya okumaniz gereken bir kitabi tasiyin. Böylece araç beklerken veya herhangi bir araçta seyahat ederken kitabinizi okur, notlarinizi tekrarlar ve hem geçen zamandan en iyi biçimde yararlanmis, hem de program disi bir çalisma imkani elde etmis olursunuz.

* Günün akisi içinde her durumda mutlaka bekleme süreleri vardir. Buna hazirlikli olun. Ders baslamadan ögretmeni beklerken, randevulastiginiz kisiyi beklerken, bir toplantinin baslamasini beklerken geçen süreyi degerlendirebilirsiniz.

* Herhangi bir kuyrukta beklerken bile kartlara yazdiginiz notlarinizi gözden geçirerek kendinize bir tekrar imkani yaratabilirsiniz.

Telefon konusmalari :

* Yapmaniz gereken günlük telefon konusmalari için önceden bir süre planlayin ve bütün konusmalari bir defada yapin.

* Konusmayi yapma amaciniza ulastiktan sonra, " isim var " veya " çalismam gerekiyor " demekten çekinmeyin.

* Eger telefonla rahatsiz edilmek istemiyorsaniz, telefonu fisten çekin.

* Sizi sık sık arayan birine, telefon için ayirdiginiz süre içinde sizin onu arayacaginizi söyleyin.

* Sizi arayana, çalisma programinizin çok sikisik oldugunu bir firsat bulunca sizin kendisini arayacaginizi söyleyin.
Yolda Geçen Süreler :

* Otobüs, tren, vapur gibi kitle iletisim araçlarindaki zamaninizi notlarinizi yaninizda tasiyarak verimli bir sekilde kullanabilirsiniz.

* Kalabalik olan tasitlar içinde ayakta bile olsaniz, cebe sıgacak kartlarla tekrarlar için zaman yaratabilirsiniz.

* Eger araba kullaniyorsaniz veya babanizin arabasiyla bir yerden bir yere gidiyorsaniz arabanin teybinden, daha önce doldurdugunuz ders notlarinin bulundugu bantlari dinlemek için yararlanin.

Davetsiz ve Habersiz Misafirler :

* Rahatsiz edilmek istemiyorsaniz, kapinizi kapali tutun.

* Eger kapiniz çalarsa, kapi önünde veya koridorda durarak konusun. Böylece ziyaretin uzamasini önlemis olursunuz.

* Eger misafiriniz odaniza girerse, oturmayin, misafirinize ikramda bulunmayin ve konusmayi ayakta sürdürün. Ayakta yapilan konusmalar, oturarak yapilanlardan çok daha kisa sürer.

* Konusmayi sonuç cümleleri ile tamamlamaya çalisin. " anlasilan su anda yapilacak birsey yok "veya " bu konu açikliga kavustuktan sonra ne yapacagimizi düsünürüz " ya da " su anda beklemek zorundayiz, karari gelismelere göre daha sonra veririz." veya " yapilacak birsey göremiyorum." gibi.

Hayir Diyememek :
Derslerine hazirlanan bir ögrencinin zamanin çalan önemli sebeplerden bir tanesi de, " hayir " diyememekten ötürü girilen yükümlülüklerdir. Karsilamak istemediginiz bir talep için " hayir " demesini bilmek hem zaman tasarrufu açisindan, hem de yapmak istemediklerimizi yaparken yasayacaginiz olumsuz duygulari ortadan kaldirmak açisindan büyük önem tasir.

Bunun için kritik nokta " sana degil, istegine hayir diyorum " ifadesini karsi tarafa yansitabilmektir.

Not : Bu metin Psk. Dr. Acar BALTAS 'in Üstün Basari adli kitabindan aynen alinmistir.